صدر الدين محمد الشيرازي ( صدر المتألهين )

مقدمه 15

الشواهد الربوبية في المناهج السلوكية ( مقدمه فارسى وحواشي سبزوارى )

بيان خصوصيات كتاب « الشواهد الربوبيه » اين كتاب نمايندهء أفكار خاصّهء صدر الدين شيرازى است . ملا صدرا در اين كتاب بنحو ايجاز و اختصار در مواردى و بنحو تفصيل در برخى از مسائل و بطور كلى بنحو برزخ بين اجمال و ايجاز و اختصار و تفصيل كامل أكثر آراء خود را با عباراتى سليس و روان و جذّاب تقرير كرده است . اين كتاب تقريبا حاوي خلاصه و تلخيص كتاب مستطاب أسفار است . در أسفار تقريبا جميع أفكار و آراء نقل شده و صدر الدين شيرازى بعد از ذكر جميع مشارب و بيان حقيقت مبانى مهم فلسفي بلسان جميع صاحبان نظر و متصديان معرفت حقايق نوعا مختار خود را در ضمن تشريح مطالب بيان مينمايد ولى در اين كتاب آراء خود را بنحو خلاصه و تلخيص تقرير كرده است . بعبارت ديگر كتاب أسفار كتابى است كه جميع أفكار متصديان بيان معارف و صاحبان مشارب در آن هضم شده است مثلا در مبحث وجود طريقهء مشّاء كه قائل به تباين حقايق وجوديه‌اند ذكر شده است و بعد از تحقيقات وسيعى اين قول را به قول حكماى فهلوى برگردانده است و تباين وجودات را تباين بالعرض ناشى از ماهيات دانسته و روى قرائنى كه در كلمات مشّاء موجود است مثل آنكه حكماى مشّاء گفته‌اند : « ذوات الأسباب لا تعرف الّا بأسبابها ، و العلّة حدّ تام لوجود المعلول » و عيراينها از قواعد عقلية ، نظير « فعل كل فاعل مثل طبيعته » و « ان الحق هو المبدء و المنتهى » و « كل حقيقة ترجع اليه » با ملاحظهء آنكه محققان از مشّاء قائل باصالت